Onze auto moet naar de garage voor een kleine reparatie. Het ding bewijst al bijna 10 jaar lang trouwe dienst en was bij aanschaf al 3 jaar oud, dus dat er af en toe een onderdeel aan vervanging toe is, ligt in de lijn der verwachting. Een afspraak maken bij de garage is hier niet nodig. Je rijdt erheen en dan kijken ze er meteen naar. Ik leg altijd mijn fiets achterop, maar als ik dat om een of andere reden een keertje niet doe, brengen ze me thuis, en halen me weer op als de auto klaar is. Dan word ik eerst opgebeld door iemand die zegt "Toyota Hang Chat", waarna het even stil is en ik daarna de mevrouw van Google Translate hoor zeggen: "Your car is ready. You can pick it up now." "Okay", zeg ik dan, want dat verstaan ze in Thailand ook, en dan spring ik op mijn fiets, of maak me klaar om opgepikt te worden door een medewerker van de garage.
Deze keer ging het om een storing in het systeem van de airbag. Hoewel we een auto hebben waar je nog handmatig de raampjes open moet draaien en de deuren één voor één van het slot haalt door de sleutel erin te steken en om te draaien, zit er wel een beetje electronica in. Daarmee was een test uitgevoerd, die resulteerde in een foutcode. En het briefje met die code lag op tafel, naast een nogal groot uitgevallen boek. De garagemeneer bladerde door het boek naar de pagina met de betreffende foutcode en wees me aan welk onderdeel kapot was. Ik keek met een blik die, hoop ik, duidelijk uitstraalde dat ik onmiddellijk begreep wat er aan de hand was, waarna ik een offerte van de reparatiekosten kreeg. Zoals altijd vielen die reuze mee; de duurste beurt hier was goedkoper dan de goedkoopste beurt van ons ieniemienie-autootje in Nederland.
Het onderdeel dat vervangen moest worden was niet op voorraad, maar kon snel worden geleverd. Ik deed een aanbetaling van 2000 baht, zo'n 55 euro, en moest even wachten op het betaalbewijs. Dat werd namelijk met de hand uitgeschreven, hoewel alledrie de medewerkers achter de balie de beschikking hadden over een computer.
Volgende week moeten we naar het immigratiekantoor, om onze verblijfsperiode weer met een jaar te verlengen. Dat is een jaarlijks terugkerend ritueel. We moeten dan met blauwe pen een formulier invullen dat we al 9 keer eerder hebben ingevuld. Ook moeten we van allerlei documenten en paspoortpagina's kopieën inleveren die we allemaal van een handtekening moeten voorzien en die we bovendien ook al 9 keer eerder hebben ingeleverd en getekend. De immigratie-beambte gaat het ingevulde formulier overtypen op de computer, waarna daar dus 10 kopieën van hetzelfde formulier inzitten. Dan wordt het geprint en moeten we het ondertekenen. Vervolgens vindt er een onnavolgbaar proces van stempelen plaats, eindigend met de stempels in onze paspoorten die aangeven tot wanneer we mogen blijven. Tussendoor hebben we nog wat moeten betalen en daarvoor een (handgeschreven) reçuutje gehad.
Op de dag dat we naar het immigratiekantoor gaan moeten we eerst nog bij de bank langs. We moeten namelijk aan bepaalde financiële voorwaarden voldoen en om aan te tonen dat dat het geval is, moet de bank een jaaroverzicht verstrekken, én een brief waarin verklaard wordt dat we een gewaardeerde klant van die bank zijn en over voldoende saldo op onze rekeningen beschikken. Die brief leidde in het begin steeds tot verwarring, dus nemen we nu een kopie van die van vorig jaar mee, zodat de bankbediende weet wat de bedoeling is. De laatste paar keren zocht de bankbediende de brief op in de computer, draaide hem uit en typte hem over, wel met het actuele saldo, waarna ik een ondertekende en gestempelde print van de nieuwe brief mee kreeg.
Ik kan me voorstellen dat veel lezers nu wat zitten te gniffelen. En ik moet toegeven dat we dat zelf ook nog wel eens doen. We wonen hier lang genoeg om te weten dat de dingen hier nu eenmaal zo gaan, maar blijven ons er toch ook wel over verbazen. Hoe onterecht dat is, is juist de afgelopen weken duidelijk geworden. Toen de koelkasten in Europese supermarkten gingen koken. Toen de grootste grootgrutter van Nederland zijn computersysteem uit moest schakelen. En toen de kleinere grootgrutters de extra toeloop van klanten niet aankonden. Toen een stroomstoring het betalingsverkeer platlegde. En de vliegtuigen in Amerika aan de grond moesten blijven. Toen het beveiligingssysteem van de Spaanse spoorwegen haperde, met fatale gevolgen.
De koelkasten in de plaatselijke supermarkten hier zijn niet met het internet verbonden. Supermarkten zijn hier sowieso veel minder belangrijk dan in Nederland. Een groot deel van de mensen koopt op lokale markten of in kleine winkeltjes, die gewoon doordraaien als de stroom of het internet uitvallen, die de kosten op een zakjapanner of kladbriefje uitrekenen en waar je cash kunt betalen. En bij banken en sommige restaurants wordt de deur voor je open gedaan. Op handkracht.
Het veiligheidssysteem op het Thaise spoor bestaat uit een sleutel aan een grote ring. Voor elk traject tussen twee stationnetjes is er één zo'n ring. De machinist móet die sleutel bij zich hebben, anders mag hij het bijbehorende traject niet op. Bij ieder stationnetje geeft hij de ring af van het traject dat hij verlaat, en krijgt hij de ring voor het traject dat hij op rijdt. Pas dan krijgt hij een veilig sein, dat overigens via een ingenieus systeem van handels, kabels en (tand)wielen met de hand bediend wordt (evenals de wissels). Er rijden dus nooit 2 treinen tegelijk op eenzelfde trajectdeel. De diesellocomotief heeft trouwens ook geen last van stroomstoringen.
Die recente gebeurtenissen geven een onthutsend beeld van wat ons te wachten staat als er op grotere schaal storingen in stroomvoorziening en internet gaan optreden. Grote tekorten en wellicht paniek in Nederland, maar hier op het Thaise platteland gaat het leven redelijk hetzelfde verder. Ondenkbaar? Op het moment dat ik dit schrijf is er een enorme wereldwijde storing bij microsoft. De gevolgen zijn nu nog niet te overzien, maar duidelijk is dat miljoenen mensen niet bij hun email kunnen (inclusief Mieke en ik) en veel bedrijven plat liggen omdat hun interne communicatie via de Microsoftservers loopt. Als ze hadden gewerkt met formuliertjes die je met blauwe pen moet invullen, en met kopietjes die je ieder jaar gewoon weer moet aanleveren, in plaats van te vertrouwen op documenten in de cloud, hadden ze gewoon door kunnen werken.
Onlangs verscheen er een nieuw boek met essays van Wendell Berry, een Amerikaanse schrijver, dichter en boer die eerder dit jaar op 92-jarige leeftijd overleed. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar las vorige week in de NRC een artikel over hem en was verrast omdat hij zo veel gedachten onder woorden heeft gebracht waar ik ook vaak mee worstel. Het gaat dan bijvoorbeeld om vragen over de ontwikkeling en vooruitgang van de mensheid. Is er wel sprake van vooruitgang?
Berry was daar al vroeg ondubbelzinnig over. Toen ik, gefascineerd door de nieuwe mogelijkheden, mijn eerste computercursus deed, in 1987, verklaarde hij al dat hij nooit een computer zou aanschaffen. Hij vond dat schrijven niet gemakkelijker gemaakt hoefde te worden ("mijn standaard is geen snelheid, gemak en kwantiteit"), dat het veel bevredigender is om moeite te hebben moeten doen om iets te bereiken (wat als vooruitgang wordt verkocht blijkt mensen te ketenen), en dat de wereld (toen al) te veel energie gebruikte ("Hoe kan ik eerlijk schrijven over de verkrachting van de natuur als ik me er met mijn schrijven medeplichtig aan maak?") Niemand heeft gevraagd om computers, vond hij. Ze lossen een probleem op dat er niet is. Wie dat een rare redenering vindt moet eens even dit interview van Frans Bromet uit 1998 bekijken, waarin hij mensen vraagt of ze een mobiele telefoon nodig denken te hebben. (https://vimeo.com/494393070)
Berry voegde de daad bij het woord, ging boeren in Kentucky met paarden in plaats van trekkers, en wonend in een hutje zonder elektriciteit. Daar schreef hij ook (met pen op papier) een groot aantal essays en gedichten over de keerzijden van het moderne leven, het belang van kleine gemeenschappen in plaats van steeds grotere structuren, de gedachteloosheid waarmee nieuwe technologieën worden omarmd en het verloren gaan van de zelfredzaamheid die daaruit voortvloeit. Ik weet niet of ik dat gekund had. Met de kennis en het inzicht van nu had ik het best gewild. Niet om de wereld te redden; die redt zichzelf wel. Maar omdat het mooi is om niet meer nodig te hebben dan genoeg.
Uit Manifesto: The Mad Farmer Liberation Front, van Wendell Berry
Wanneer ze willen dat je iets koopt,
zullen ze je roepen. Wanneer ze willen dat je
sterft voor hun winst, zullen ze het je laten weten.
Dus, vrienden, doe elke dag iets
dat niet in hun berekeningen past. Heb de Heer lief.
Heb de wereld lief. Werk voor niets.
Neem alles wat je hebt en wees arm.
Heb iemand lief die dat niet verdient.
Stel de vragen waarop geen antwoord bestaat.
Investeer in het millennium. Plant sequoia’s.
Zeg dat je voornaamste oogst het bos is
dat je niet zelf hebt geplant,
en waarvan je de oogst niet meer zult meemaken.
Zeg dat de bladeren worden geoogst
wanneer ze zijn vergaan tot humus.
Noem dat winst. Voorspel zulke terugkeer.
Stel je vertrouwen in de vijf centimeter humus
die zich onder de bomen vormt
in de loop van duizend jaar.





























