Donatiedilemma

Er staat een klein roze fietsje langs de gravelweg die naar het stationnnetje van Hang Chat leidt. Het is geen drukke weg; er stoppen maar 2 treinen per dag in Hang Chat en voor de meeste mensen is het niet de snelste weg naar het station. Het zijn vooral de mensen die op het land werken die de weg gebruiken. En wij dus ook, als we op de fiets zijn of met de auto de "toeristische" route willen nemen.

Het kleine roze fietsje is van een klein Thais mannetje. Logisch, denk je misschien, (de kleur buiten beschouwing gelaten) maar this is Thailand en hier zie je volop mensen op te kleine fietsen. Ze zitten er dan helemaal opgevouwen op en rijden net snel genoeg om niet om te vallen. Maar de eigenaar van het kleine roze fietsje heeft dus de juiste maat. Hij staat in het groentetuintje waar we hem regelmatig zien als we er langs komen. We nemen maar aan dat het zijn eigen groentetuintje is.

Het mannetje staat voorover gebogen in de grond te wroeten, waarbij zijn lijf een hoek maakt van ongeveer 90 graden. Voor de meeste Nederlanders zou dat een onmogelijke houding zijn. Ikzelf zou het waarschijnlijk niet eens kunnen, maar áls het toch zou lukken, dan kiepte ik waarschijnlijk na een paar tellen voorover. Als een Nederlandse werknemer werkend in die houding zou worden aangetroffen, kon de werkgever bezoek van de arbopolitie verwachten. Thaise mensen zie je echter vaak zo staan werken, bijvoorbeeld in de rijstvelden. Het lijkt ze geen moeite te kosten.

We zien het mannetje wel vaker, en zijn lijf is vastgegroeid in die haakse hoek. Ook dat is helemaal geen ongewoon beeld hier. Mensen met lichamelijke gebreken waarvoor je in Nederland een scootmobiel zou krijgen, lopen hier zo goed en zo kwaad als het kan over straat, soms met een stok, een hele enkele keer met een looprekje, maar meestal zonder enig hulpmiddel. En omdat er ook niet voor iedereen zoiets als een arbeidsongeschiktheidsuitkering voor handen is, zijn ze ook vaak gewoon aan het werk. Zoals het mannetje in zijn groentetuintje.

Hij lijkt daar niet onder gebukt te gaan en groet ons altijd joviaal als hij op zijn kleine roze fietsje voorbij komt. De dingen accepteren zoals die op je weg komen, dat lijken de mensen hier veel beter te kunnen dan die in Nederland. Daar wordt het inmiddels vanzelfsprekend gevonden dat er allerlei instanties zijn die je ogenblikkelijk te hulp schieten bij lichamelijke en andere ongemakken. Een voorrecht waar de mensen hier alleen maar van kunnen dromen.

We vragen ons wel eens af of we mensen als het kleine mannetje niet op een of andere manier zouden moeten ondersteunen, bijvoorbeeld met een maandelijkse bijdrage. Maar dat is nog niet zo simpel als het misschien lijkt. Het gebeurt nog al eens dat mensen op een vakantie tegen een schrijnende situatie aanlopen en besluiten daar wat aan te doen. Meestal is dat dan door geld te geven, of door bijvoorbeeld schoolspullen of -uniformen voor kinderen aan te schaffen, zodat die naar school kunnen. Niet zelden blijkt bij een volgend bezoek dat de kinderen toch niet naar school gaan. Andere kinderen in het dorp doen dat namelijk ook niet en met zo'n individuele ondersteuning zet je onbedoeld de bestaande sociale verhoudingen onder druk. Hoe goed de bedoelingen ook zijn, je moet er voorzichtig mee zijn.

Waar je dan tegenaan loopt noemen we maar even het donatiedillemma. Als je niks doet verandert er niks. Als je wel wat doet verandert er mogelijk wel wat, maar niet altijd wat je voor ogen had. Wat dat betreft is doneren aan bestaande organisaties meestal een betere optie, maar daar kunnen dan weer nadelen aan kleven als een strijkstok, een grotere afstand tot de doelen en de onmogelijkheid om bijvoorbeeld een specifiek dorp of project te steunen.

Om dat te omzeilen geven we iedere maand een bedrag aan Somtjid, de vrouw van het plaatselijke restaurantje waarover ik al eerder een blog schreef. Zij weet wat er gaande is in het dorp, wie er ondersteuning nodig heeft en wat voor ondersteuning dat dan moet zijn. Soms koopt ze schoolspullen voor iemand, een ander mag gratis een maaltijd komen halen en weer anderen krijgen wat contant geld, al naar gelang de situatie. 

Het fietsmannetje is weliswaar arbeidsgehandicapt, zoals dat in Nederland heet, maar krijgt ook van Somtjid geen ondersteuning en vraagt daar ook niet om. Hij kan zich blijkbaar goed genoeg redden, onder meer dankzij zijn eigen groentetuintje en zijn kleine roze fietsje.

Een scootmobiel zit er voor hem niet in.

KNO-arts

Mijn eerste beoogde ervaring met een KNO-arts hier in Thailand was meteen onvergetelijk, en ik heb hem meteen in de TIT-categorie geplaatst. TIT staat voor 'This Is Thailand', en is een soort relativerend insidergrapje onder buitenlanders die hier wonen. Veel ziekenhuisartsen en -specialisten houden er naast hun baan ook een privékliniek op na, die dan in de avonduren of op zondagen geopend is.

Zo toog ik op een doordeweekse avond naar zo'n kliniek om naar mijn keel te laten kijken in verband met toenemende heesheid. Via de ingang stapte ik de wachtkamer binnen. Het was er behoorlijk vol met gemondmaskerde wachtenden. Ik meldde me bij de arts-assistente achter de balie, zo'n beetje middenin die wachtkamer. Alle ogen, en vooral oren, waren op mij, de opvallende falang (de Thaise aanduiding voor blanke buitenlanders) gericht. 

De assistente vroeg naar mijn symptomen en enigzins teleurgesteld wijdden de wachtenden zich weer aan hun facebooknieuwtjes. "U mag uw masker niet afzetten bij de dokter hoor", zei de assistente. Je kunt je mijn verwarring voorstellen. "Maar hoe kan de dokter mij dan onderzoeken", vraag ik haar. "Nou, de dokter stelt wat vragen, en schrijft dan een medicijn voor. Als dat niet helpt komt u hier gewoon weer terug." "Eh.... ik geloof niet dat ik dat wil, de dokter moet toch echt in mijn keel kunnen kijken."

Helaas, de boodschap was duidelijk: geen keel- en neuskijkerij. Als je voor je oren kwam had je mazzel. En anders moest je toch echt naar het ziekenhuis. Ik bedank de assistente vriendelijk voor haar duidelijke informatie en loop grinnikend tussen de wachtenden door naar buiten. This is Thailand...

Dag Karin

Dag Karin. Het is alweer bijna een half jaar geleden dat je mijn leven binnen kwam vliegen. Als vriendin van Mieke was je weliswaar geen onbekende, maar toch voelde het als nieuw. De vier weken die volgden waren indrukwekkend, intensief, emotioneel en bovenal prachtig. En zo bleef het op (geografische) afstand in de 5 maanden die volgden. Een bijzondere les in omgaan met een mogelijk snel naderend einde. Ineens weer tekenen van herstel: zou je toch bij ons blijven? Dan, eigenlijk pas kort geleden, de duidelijkheid dat dat niet gaat gebeuren en je overgave daaraan. Toen mijn broer Jos overleed zei de priester die de dienst leidde: "Jos vertelde me dat ik hem geleerd had hoe te leven; maar hij heeft mij nu geleerd hoe te sterven." Dank je wel voor het mooie hoofdstuk dat je aan die handleiding van mijn broer hebt toegevoegd. En de bloglezers snappen vast wel waarom ik de laatste tijd wat minder over grappige en opvallende dingetjes schrijf. Dat is even niet zo belangrijk. Komt wel weer.

Hill tribes

We hebben hier al een paar keer aandacht besteed aan het Thaise schoolsysteem, en met name aan de problemen die veel gezinnen hebben om de kosten van het onderwijs op te brengen. Tot kinderen 15 jaar zijn geldt er een leerplicht, dus hebben ouders geen keus, maar daarna duurt het nog 3 jaar tot scholieren hun middelbare school hebben afgerond. Hoewel het onderwijs zelf gratis is zijn bijkomende zaken als leermiddelen, transport, maaltijden en uniformen dat niet. Bovendien kan een kind dat naar school gaat geen baantje nemen en zo wat bijdragen aan het gezinsinkomen. Vandaar dat veel ouders hun kinderen dus thuis houden zodra de leerplicht vervallen is. 

Veel van die kinderen behoren tot de groepen die in het Engels worden aangeduid als hill tribes: bergstammen, of bergvolkeren. Het zijn volkeren die, zoals de naam al aangeeft, in de bergen van onder meer Noord Thailand wonen. De huidige landsgrenzen lopen in veel gevallen door hun woongebieden heen, waardoor deze zich soms in 3 of 4 landen bevinden. Ze staan onderaan de maatschappelijke ladder; er wordt door veel mensen op ze neergekeken en het is dan ook niet verwonderlijk dat ze tot de allerarmsten van het land behoren.

Toch zorgen ze ook voor inkomsten, al profiteren ze daar zelf maar gedeeltelijk van. Excursies naar de hill tribes zijn populair onder de toeristen die Chiang Mai bezoeken. Die krijgen een idyllisch plaatje van blije mensen in kleurrijke klederdrachten, die ambachtelijke werkzaamheden uitvoeren. Wie geen zin heeft in de tocht met een minibusje door de bergen kan ook een soort openluchtmuseum bezoeken, à la Orvelte in Drenthe, waar dat idyllische plaatje alleen tussen 9 en 5 te zien is. 

Tijdens het IDFA, het Internationaal Documentaire Filmfestival Amsterdam dat de afgelopen weken plaatsvond, werd er een hartverscheurende documentaire getoond van de jonge Vietnamese documentairemaakster Diem La He. Zij filmde 3 jaar lang het opgroeiende Hmong tienermeisje Di en haar worsteling met de cultuur waarin huwelijken op zeer jonge leeftijd gewoon zijn. Di gaat naar school en heeft daar geleerd dat het ook anders kan. Hoewel de documentaire in Vietnam is gemaakt, geeft deze een goed beeld van de spagaat waarin ook veel Thaise hill tribe-kinderen zitten. De Hmong wonen het berggebied dat niet alleen deel uitmaakt van Vietnam, maar ook van China, Laos en Thailand. 

FERC, de Foundation for the Education of Rural Children, is een stichting die het voor scholieren mogelijk maakt hun middelbare school af te maken als hun ouders dat niet kunnen betalen. Onder de door FERC gesponsorde scholieren zijn veel hill tribe-kinderen, waaronder ook een aantal Hmong. De documentaire geeft een zoals gezegd hartverscheurend beeld van knellende tradities, en laat daarmee en passent zien waarom FERC zo belangrijk is voor kinderen die een andere toekomst voor zich zien.

Op dit moment is Children of the Mist, zoals de documentaire heet, te zien op NPO-start. We weten niet hoe lang die daar beschikbaar blijft, dus als je hem wilt zien, wacht dan niet te lang. Rechtstreekse link: https://www.npostart.nl/2doc-children-of-the-mist/17-11-2022/VPWON_1338799.

FERC draait voornamelijk op bijdragen van mensen die gedurende 3 jaar een scholier sponsoren. Daarnaast wordt er op verschillende manieren geld bijeengeschraapt waarmee ook een aantal scholieren waarvoor geen sponsor is kan worden ondersteund. Op die manier gaan er momenteel 80 kinderen naar school die dat anders niet hadden gekund. Eén van de aardigste fondsenwervende activiteiten is de jaarlijkse FERC-kalender. De Italiaanse topfotograaf Alberto Cosi draagt FERC een warm hart toe en bedenkt ieder jaar weer een origineel thema, dat hij op een prachtige manier in beeld brengt. 

Voor de 2023-kalender heeft Cosi zich laten inspireren door de wereldberoemde serie modefoto's van Richard Avedon, die in 1955 de wereld van de modefotografie opschudde door de modellen te laten poseren tussen olifanten. In samenwerking met het Elephant Nature Park (https://www.elephantnaturepark.org/), dat bekend staat als een van de meest diervriendelijke opvangparken voor olifanten in Thailand, en een aantal lokale jonge mode-ontwerpers, heeft hij een prachtige serie foto's geschoten, waarvan er 12 de nieuwe kalender sieren. De modellen dragen kleding van de ontwerpers, die uitsluitend traditionele Noord-Thaise stoffen gebruiken, maar die in een modern eigen design verwerken. En de olifanten geven er een prachtige achtergrond aan.

Het drukken van zo'n prachtkalender is in Thailand niet zo duur. Daardoor kan hij voor slechts 300 Baht (ongeveer €8,50) verkocht worden. Voor Nederland komt daar echter nog wel eenzelfde bedrag aan verzendkosten bij. Dat betekent dat je er voor €17 een in huis hebt. Wil je er een of meer bestellen, of op een andere manier FERC steunen, neem dan even contact met me op, bijvoorbeeld via lapoutre@protonmail.com. Hou er rekening mee dat verzending vanuit Thailand tijd kost, dus wacht niet te lang.

De kluizenaar en de verdwenen boom

Ik ben al bijna 2 weken vrijgezel. Schrik niet, dat is maar tijdelijk. Mieke is momenteel elders even harder nodig dan hier, en daar heb ik me zonder morren naar gevoegd. Het is wel een aardig experiment ook. Normaal gesproken zijn we zo'n onafscheidelijk stel dat je altijd samen ziet. Dat is eigenlijk al zo sinds ik in 2007 een klein huisje huurde op het Brabantse platteland bij Boxtel. We hadden elkaar een paar maanden eerder ontmoet en Mieke kwam kijken waar ik neergestreken was. Ze is niet meer weggegaan. Mijn langste alleenzijn sindsdien was in datzelfde jaar 2007, toen Mieke met haar goede vriend Paul 3 weken naar Tibet ging om mee te reizen in het gevolg van de Tibetaanse Gosok Rinpochee. Die had toestemming van de Chinese autoriteiten gekregen om een pelgrimage door zijn geboortestreek te maken. Een unieke gebeurtenis, vermoedelijk ingegeven doordat China het jaar daarop de Olympische Spelen organiseerde en zich even van de beste kant probeerde te laten zien. Inmiddels weten we dat deze openheid van korte duur was en het voor de Tibetanen alleen maar slechter is geworden. 

Tibet, 2007 (bekijk de hele serie van Mieke's foto's op www.flickr.com/photos/miquefrancois/albums/72177720298028691)

Zo'n onverwachts vrijgezellig bestaan zorgt voor gemengde gevoelens. Zelfs als je zo onafscheidelijk bent als wij heeft het iets aantrekkelijks om een tijdje helemaal je eigen gang te kunnen gaan, zonder je van wie dan ook iets aan te hoeven trekken. Maar tegelijkertijd is er het besef dat landje en beestenboel voor veel werk zorgen, dat je nu ineens in je eentje moet doen, en dat ook koffie drinken, eten en naar bed gaan eenzame bezigheden zullen zijn.

De eerste dagen heb ik als kluizenaar doorgebracht. Alleen voor de Thaise taalles ging ik eruit, en om een maaltje te halen bij het plaatselijke restaurantje. Al snel realiseerde ik me waarom we altijd alles samen doen: als je eenmaal een Mieke hebt wil je gewoon niet meer zonder. Het werd saai in mijn eentje en na ruim een week besloot ik te gaan doen wat vrijgezelle mannen geacht worden te doen: een pizza eten in de stad. Daarna hoorde ik me natuurlijk in het nachtleven te storten, maar de dag duurde al lang genoeg en kluizenaars zie je zelden in hippe clubs. Dus ik reed al gauw weer terug naar huis.

Het was zo goed als donker toen ik ons straatje indraaide. Buurman Toey had een heel gezelschap in zijn sala en gebaarde dat ik moest stoppen. Zoals ik al had verwacht bood hij me een mok van zijn zelfgestookte wissekieieie aan maar ik jokte dat ik eten had gehaald en dat Mieke hongerig zat te wachten. Toey was al een flink stuk boven zijn theewater, maar wist nog duidelijk te maken dat hij een boom had gezaagd en morgen de takken op ging ruimen. Ik wenste het gezelschap een fijne avond en reed verder. Ondanks het donker zag ik meteen dat het een chaos was bij onze omheining. Ik begreep nu pas de strekking van Toey's mededeling. Hij had de grote boom die al pal naast ons landje stond toen we er kwamen wonen omgezaagd. Sommige takken waren op onze afrastering terechtgekomen en ik vreesde dat honden en schildpadden nu naar buiten konden en, wat vervelender was, andere honden naar binnen. Onze eigen honden blijven wel van de kippen, vogels en schildpadden af, maar van de zwervers die voorbij komen weten we dat natuurlijk niet. Het was te donker om de schade goed te bekijken.

De boom in betere tijden

Hevig ontdaan bracht ik verslag uit aan Mieke. De grote boom was hét markante beeld van de omgeving. Door de plaatsing van electriciteitspalen was dat beeld al ernstig aangetast (evenals de boom) en nu bleven alleen die lelijke betonnen palen over, als enorme kruisbeelden het zicht verstorend.

De volgende ochtend bleek de schade aan het hek mee te vallen. Het kon zonder veel moeite worden hersteld. De schade aan de boom viel allesbehalve mee. Er stond bijna niks meer. Om te janken. Toey kwam al snel met twee helpers om de takken die op en over de afrastering gevallen waren uit de tuin te slepen. Toen ik een tijdje later naar Thaise les ging zaten Toey en zijn vrouw bij hun sala op de grond. Toey zaagde de dikke takken allemaal op gelijke lengtes en legde die op stapeltjes van ongeveer dezelfde dikte. Zijn vrouw maakte bundeltjes van de wat dunnere takken, die ze ook eerst op gelijke lengte had geknipt. Ineens maakte mijn verontwaardiging plaats voor verwarring. Ja, een prachtige boom was gesneuveld. Ja, die foeilelijke betonnen electriciteitspalen stonden nu vol in het zicht. Ja, bomen horen niet te worden omgezaagd. Maar hoe makkelijk kan ik dat vinden, met mijn AOW'tje en pensioentje? Ik hoef geen hout uit te sorteren op lengte en dikte om er een paar bahtjes mee te verdienen. Toey wel. Ik zou dat beetje geld dat dat hout opbrengt niet de moeite waard vinden om er een hele dag werk aan te hebben. Toey wel. Zoals zo vaak liggen veel zaken heel wat genuanceerder dan je jezelf in een eerste spontane opwelling wijsmaakt.

Maar wel eeuwig zonde van die boom. En fijn dat Mieke er over 10 dagen weer is. Niks aan, zo'n kluizenaarsleven.

Gezegend

Het begint met een zacht geruis in de verte, dat langzaam aanzwelt en dichterbij komt. Als je niet beter weet denk je dat er een trein aankomt over het spoor zo'n kilometer verderop. Maar als je kijkt in de richting waar het geraas vandaan komt zie je op een gegeven moment een soort grijze muur naderen en niet veel later dendert er een enorme wolkbreuk over je heen. Sta je op dat moment niet onder een dak, dan ben je in een paar tellen helemaal doorweekt. 

Vanaf april is dat al zo'n beetje een dagelijks ritueel, soms zelfs meerdere keren per dag. Er valt het hele jaar al ongewoon veel water en waar het regenseizoen zich normaal gesproken kenmerkt door één fikse bui per dag, hebben we dit jaar niet alleen te maken met veel meer buien, maar ook met grijze dagen waarop het de hele dag door blijft regenen. Het lijkt Nederland wel, behalve dan dat de temperatuur hier ook tijdens de regen nog altijd aangenaam blijft.

Het landje kan al dat water niet echt meer goed verwerken. Als de zon een middagje wel schijnt is er meteen veel water verdampt, maar we hebben af en toe toch wel de indruk in een moeras te wonen. Sommige plekken staan al weken lang onder. Er zijn al planten die het loodje gelegd hebben en enkele andere, die we per se niet kwijt wilden, hebben we uitgegraven en in een pot op een droge plek gezet, in de hoop dat we daarmee niet te laat waren.

Voor de beestenboel is het ook vervelend. De kippenren staat al zeker twee maanden blank en de wei van Surya is deels veranderd in een modderpoel. Gelukkig blijft haar stal droog en staat er op een groot deel van haar wei nog gras. We kunnen aan haar zien dat ze baalt van die nattigheid, net als wij. Als het hard regent, of er net een giga hoosbui gevallen is, bezorgen we haar brokken en hooi aan stal, in plaats van in de wei. Ook een paard eet liever droog. Wordt het allemaal nog wat erger, dan komt er een moment dat we haar naar de paardenfarm in de buurt moeten brengen; hopelijk blijft haar en ons dat bespaard.

Over het lot van de schildpadden zijn we onzeker. Begin juli hebben we ze voor het laatste alle vier gezien. Na meer dan een maand afwezigheid zijn de grootste twee ineens weer tevoorschijn gekomen, maar de twee kleinere hebben we nog altijd niet gezien. De vrees is dat hun hol of schuilplaats is ondergelopen en ze daar niet op tijd uit hebben kunnen komen. De tijd zal het leren, maar erg optimistisch zijn we niet meer. 

Gelukkig komt het water nog niet bij het huis, hoewel we een paar dagen geleden een recordhoeveelheid neerslag hadden en de vijver van de buurman zo hoog stond dat het water tegen de vloer van de veranda stond, een paar centimeter onder de rand. Maar vervolgens is het weer snel gezakt en later niet meer zo hoog gekomen. 

Vervelend probleem van de hoge (grond)waterstand is ook dat de overloopput van de septictank in een dag vol loopt. Voor wie niet weet hoe dat werkt: de afvoer van de wc mondt uit in een septictank. Daar zinken de zware bestanddelen naar de bodem, waar ze door bacteriën worden afgebroken. Het spoelwater komt via een pijp in een overloopput terecht. Het is prima geschikt om de tuin mee te bewateren, maar dat hoeft momenteel niet, zoals je zult begrijpen. Normaal gesproken moet de overloopput 1 of 2 keer per jaar geleegd worden, maar nu loopt die dus in een dag vol met regenwater, waardoor het water uit de septictank er niet meer bij kan, waardoor het water uit de wc niet meer weg kan, waardoor.... nouja, nu wordt het een stinkverhaal, dus laat maar. Iedere dag pompen we nu dus noodgedwongen een kubieke meter water naar achter in de tuin, waar het al kletsnat is. 

Is al die nattigheid een voorbode van wat ons nog te wachten staat? Dat is natuurlijk koffiedik kijken. Maar opvallend is wel dat Noord-Thailand in voorspellingen van de effecten van de klimaatverandering als een van de weinige gebieden wordt genoemd waar het natter gaat worden in plaats van droger. De laatste twee jaren lijken die voorspelling in ieder geval te ondersteunen.

De Wang rivier in Lampang

Inmiddels hebben we te maken met de naweeën van de tyfoon Noru, die vooral op de Filipijnen en in Japan heeft huisgehouden. Veel plaatsen waar men tot nu toe droge voeten heeft weten te houden, lopen nu alsnog onder. In Lampang valt het nog mee; daar staan alleen wat straten direct aan de rivier blank. Maar Chiang Mai krijgt het al flink voor de kiezen, en dan moet al dat water allemaal ook nog naar het zuiden wegvloeien. Daar gaat het echt uit de hand lopen.

Goed beschouwd hebben we hier dus eigenlijk niet zo veel te klagen. Dat doen we sowieso al nooit. Hoewel we vorige week op een droge dag toch tegen een onverwacht nat pak aanliepen. We waren uitgenodigd voor een ceremonie in het plaatselijke restaurant. Waarom en waarvoor precies, dat wisten we niet, want met het beetje Engels van Somtjid en het beetje Thai van ons konden we dat niet echt duidelijk krijgen. Wat we wel wisten was dat er een belangrijke monnik zou komen, om het restaurant te zegenen. Zo eens in de zoveel tijd moet dat gebeuren, als een soort van preventief onderhoud zeg maar.

Hoewel we dat eigenlijk niet willen, krijgen we toch altijd een speciale positie bij dat soort ceremonies. Wij vinden al die andere mensen veel belangrijker dan onszelf, maar al die andere mensen, inclusief de monniken, vinden het geweldig dat er farang, buitenlanders, bij zijn. Dus mochten we een door anderen aangereikt envelopje aan de monnik overhandigen, waarbij het de bedoeling is dat je lager blijft dan de monnik. Voor Mieke met haar lenige lijf is dat prima te doen, maar voor mij, als 1.90 lange stijve hark was dat een hele toer. Vervolgens kreeg ik van de monnik de nodige versnaperingen overhandigd, zodat ik achteruit moest kruipen, met mijn hoofd omlaag, zonder op mijn gevulde handen te kunnen steunen. Ik had visioenen van een oud speelgoed-olifantje dat we vroeger thuis hadden en dat altijd voorover op zijn slurf kiepte, waarbij de achterpoten in de lucht vlogen, maar wist de terugtocht zonder kleerscheuren te volbrengen.

De ceremonie werd besloten met het zegenen van de aanwezigen. Nederlandse priesters gebruiken daarvoor een soort luxe pleeborstel waar ze wat mee wapperen, maar Thaise monniken doen dat door te slaan met een in gezegend water gedompelde tak waar nog bladeren aanzitten. "Onze" monnik had er zin in, vermoedelijk in de wetenschap dat er aan water momenteel toch geen gebrek was, en sloeg er weinig zachtzinnig op los, telkens zijn tak weer in het water dopend. En zo gingen we ondanks dat het een van de spaarzame zonnige dagen was, toch nog nat naar huis. Maar wel gezegend.

Er is een vrouw gestorven

Er is een vrouw van 96 jaar oud gestorven. Regeringsleiders en andere hotemetoten die zichzelf graag in de schijnwerpers zien zijn geschokt. Alsof het een totale verrassing voor ze was dat een 96-jarige mogelijk zou kunnen overlijden. De langst zittende premier van Nederland vertelde aan de vooravond van het overlijden dat de vrouw in zijn gebeden was, en dat hij hoopte op haar spoedige herstel. Blijkbaar is het iets vreselijks om al op je 96e te overlijden.

Het nieuws wordt nu beheerst door het overlijden van de vrouw. Tot treurens toe worden haar enorme verdiensten opgesomd, wordt teruggeblikt naar allelei gebeurtenissen die zich tijdens haar leven hebben afgespeeld en wordt niet nagelaten te vertellen hoe belangrijk ze voor de wereld is geweest. Van de 10 eerste nieuwsberichten op de NOS-site gingen er 7 over haar. Er werd zelfs een live-blog geopend, terwijl er toch van een overleden 96-jarige weinig actuele verrassingen meer te verwachten zijn.

Al vanaf haar geboorte was ze wereldnieuws. Elke scheet die ze liet tijdens haar leven is gearchiveerd en door deskundigen in een historische konttekst geplaatst. Ze was voorbestemd voor een luxe leven in de schijnwerpers.

Er is een vrouw van 66 gestorven. Ze was al een tijdje ziek, vanwege het werken in met bestrijdingsmiddelen besproeide velden. Maar de langs zittende premier van Nederland had even geen plek voor haar in zijn gebeden. En geschokte reacties van hotemetoten blijven uit. Ze was geboren in de Isan, het armste gedeelte van Thailand en vanaf heel jonge leeftijd hielp ze mee in de rijstvelden. Het land omploegen met behulp van buffels, met de hand de rijst plantje voor plantje in de ondergelopen velden zetten, vogels verjagen, onkruid verwijderen en uiteindelijk de volgroeide aren afsnijden, de rijstkorrels eruit slaan en hopen dat de rijsthandelaren een fatsoenlijke vergoeding voor de oogst geven. 

Ze was geen wereldnieuws. Ze was voorbestemd voor een armoedig leven buiten beeld van de wereldpers.

Het zou zo maar kunnen dat de vrouw van 96 in haar leven rijst opgediend heeft gekregen die door de vrouw van 66 is geoogst. 

Het is natuurlijk onmogelijk om het belang dat iemand heeft gehad voor de wereld of de mensheid te wegen en dan te vergelijken met het belang dat anderen hebben gehad. Hoe vergelijk je het belang van een koningin met dat van een rijstboerin? Wat je wel kan doen is je een voorstelling maken van een wereld waarin alleen maar koninginnen voorkomen. En dan van een wereld met alleen maar rijstboerinnen. 

Het meest onthutsende is misschien nog wel dat de langstzittende premier van Nederland zijn toevlucht neemt tot gebeden. Wat dat betreft heeft de Christenunie meer bereikt als regeringspartij dan ze ooit had durven dromen. De parallel met de klimaatcrisis begint zich op te dringen. We zien het allemaal aankomen, maar als het straks zover is blijkt dat de dan ongetwijfeld nog steeds zittende langstzittende premier van Nederland totaal verrast is door de gebeurtenissen en dat zijn gebeden niet hebben geholpen. Zoals ze dat voor de 96-jarige vrouw ook niet hebben gedaan. Misschien maar beter ook voor haar.